Meer weten over Open Monumentendag

Open Monumentendag in Vlaanderen

Open Monumentendag Vlaanderen is het grootste culturele eendagsevenement van Vlaanderen. Tijdens Open Monumentendag, steeds op de tweede zondag van september, staat het onroerend erfgoed in de kijker, ieder jaar rond een specifiek thema. Daardoor heeft Open Monumentendag steeds nieuwe verrassingen in petto! 
 
De organisatie en dagelijkse werking van OMD Vlaanderen wordt verzorgd door het Coördinatiecentrum OMD, aangestuurd door de Stuurgroep en de Werkgroep. De vaste kern die instaat voor de dagelijkse werking van het centrum zijn: Benny Buntinx, algemeen coördinator, Inge De Geyter, projectverantwoordelijke jongerenwerking, Liesbeth De Maeyer, projectverantwoordelijke publiekscommunicatie en Sandy Van Handenhove, projectverantwoordelijke sectorcommunicatie. OMD Vlaanderen wordt hierbij ondersteund door verschillende (commerciële) partners en overheden: het Vlaams gewest, de provincies en de steden en gemeenten.

OMD wil de bevolking in Vlaanderen en ook de overheid sensibiliseren om collectief zorg te dragen voor het onroerend erfgoed en het roerend en immaterieel erfgoed dat er deel van uitmaakt. Zowel het bouwkundig, landschappelijk, archeologisch patrimonium maar ook varend, rijdend, rollend en vliegend erfgoed kan deel uitmaken van het programma van Open Monumentendag Vlaanderen.

Open Monumentendag in België

In 2010 zal in Vlaanderen voor de 22ste keer Open Monumentendag georganiseerd worden. Ook in Brussel en Wallonië worden jaarlijks Open Monumentendagen georganiseerd, in dezelfde periode als hun Vlaamse tegenhanger, maar niet noodzakelijk op dezelfde dag, noch rond hetzelfde thema.

Open Monumentendag in Europa

Het idee voor een Open Monumentendag ontstond in een Europese context. De eerste OMD werd in 1984 georganiseerd door Frankrijk. Het initiatief kende zo’n succes dat op de ‘Europese Ministerconferentie over cultureel Erfgoed’ (Granada, 3-4 oktober 1985) een resolutie werd goedgekeurd die aanspoorde tot sensibilisering van de bevolking voor onroerend erfgoed. Er werd onder meer een beroep gedaan op eigenaars om hun gebouwen open te stellen voor het publiek en er werd aangestuurd op gemeenschappelijke actie door de openbare besturen, partners uit de privésectoren en het verenigingsleven. De volgende stap was het oprichten van een platform dat het initiatief op Europees niveau kon ondersteunen. De ‘European Heritage Days’ (EHD) werden in 1991 officieel door de Raad van Europa geïnstalleerd. In navolging van Frankrijk organiseerden een aantal landen al een OMD vóór 1991: Nederland in 1987; België, Luxemburg, Malta, Groot-Brittannië (Schotland) en Zweden in 1989.

De Europese coördinatie kwam in 1991 in handen van de Stichting Open Monumentendag in Nederland. In 1993 werd dit overgedragen aan de Koning Boudewijnstichting en van 2001 tot en met 2005 werd de organisatie op Europees vlak gestuurd vanuit het Centro Nacional de Cultura in Lissabon. In 2006 werd het secretariaat vervolgens toevertrouwd aan Europa Nostra in Den Haag. Sinds 2008 heeft de Raad van Europa de Europese coördinatie in handen. Het aantal deelnemende landen stijgt elk jaar. In 2009 namen 41 landen deel.