Menu

Erfgoed met herbestemming tot woonzorgcentrum

Sanatorium Joseph Lemaire

Verblijven tussen de fabrieksschouw en mouttoren van een voormalige brouwerij of een kamer met zicht op de ruïne van een markizaat: deze monumentale parels kregen een tweede leven als woonzorgcentrum.

Sint-Mariagasthuis in Berchem

Sint-Mariagasthuis in Berchem

De Vredestraat in Berchem werd begin 20e eeuw opgesierd met een regionaal ziekenhuis in  eclectische neorenaissancestijl: het ‘Gasthuis St. Maria’, zo staat het er boven de hoofdingang. Het ontwerp kwam uit de pen van Richard Vaes, een architect die Antwerpen bestrooide met elegante burgerhuizen. Het ziekenhuis bestond uit afdelingen genees- en heelkunde, besmettelijke ziekten en werd in de jaren 60 nog uitgebreid met een kraamafdeling. Toen ziekenhuizen met minder dan 150 bedden de deuren moesten sluiten, ging de oorspronkelijke functie verloren. Het Sint-Mariagasthuis werd in 1988 omgevormd tot een woonzorgcentrum, weliswaar na grondige renovatiewerken.

Sanatorium Joseph Lemaire

Sanatorium Joseph Lemaire

Meer dan een kwarteeuw stond het sanatorium van Tombeek te vervallen. De modernistische parel uit de koker van architect Maxime Brunfaut was in de jaren 30 gebouwd om tuberculosepatiënten te verzorgen. De opkomst van antibiotica maakte de oorspronkelijke functie overbodig. Het sanatorium werd een revalidatiecentrum dat in de jaren 80 de deuren moest sluiten. Sindsdien was het gebouw blootgesteld aan weer, wind en vandalisme. Pas tien jaar geleden werd het sanatorium van kop tot teen in het nieuw gestoken om in 2017 te heropenen als ‘Residentie Tombeekheyde’. In en rond het monument vind je nog talloze sporen terug uit het verleden: in de vloer aan het onthaal is het wapenschild van de Prévoyance Social ingewerkt, de vroegere opdrachtgever van het complex, de dokterswoning en de opgeknapte portierswoning met luifel flankeren de oprijlaan.

De Verlosser

De Verlosser

Een eclectisch landhuis uit 1880 in Sint-Ulriks-Kapelle herinnert aan de vele Brusselse handelaars en industriëlen die op adem kwamen in hun buitenverblijf. Vanaf 1929 ontfermden de zusters van een Franse kloosterorde zich over het zomerhuis: ze installeerden er een meisjeskostschool en breidden het vroegere zomerhuis verder uit. Na de Tweede Wereldoorlog richtten de zusters zich meer en meer op bejaarden en revaliderende vrouwen, waarmee ze de basis legden voor woonzorgcentrum ‘De Verlosser’, dat in de jaren 90 werd uitgebouwd. Het gebouw baadt in een 10 hectare groot park dat trouwens bulkt van de oosterse platanen, zilverlinden, beuken en een mammoetboom.

Markizaat

Markizaat in Lede

In 2010 werd het Koninklijk Gesticht van Mesen in het park van Lede met de grond gelijk gemaakt. In dit gebouw gaf de koninklijke stichting les en onderdak aan kinderen en weeskinderen van militairen, weliswaar in het Frans. Toen Nederlandstalig onderwijs verplicht werd in Vlaanderen, sloot het internaat in 1969 prompt de deuren. De kapel, zijvleugels en de kasteeltoren kregen veertig jaar de tijd om als een pudding in elkaar te zakken, vandaag blijft er van het gesticht zelf niets meer over. In de plaats verscheen in 2015 het nagelnieuwe woonzorgcentrum Markizaat dat zijn naam niet gestolen heeft: de bewoners kijken namelijk uit op de ruïnes van het markizaat, een kasteel dat de laatste markies van Lede, Emmanuel Ferdinand de Bette, in 1749 liet bouwen en dat later deel uitmaakte van het Gesticht van Mesen.

De Bottelarij in Kortemark

De Bottelarij in Kortemark

Akila Pils, Flandrien, Louwaege Kriek, Thouroutenaere en Troll's: het is maar een greep uit de bieren die vijf generaties lang uit de vaten getapt werden van brouwerij Louwaege in het West-Vlaamse Kortemark. In 2002 werd een streep getrokken onder het brouwersverleden. Het grootste part van de gebouwen werd afgebroken om er een nieuwe woonwijk en een woonzorgcentrum uit de grond te stampen. Toch werden enkele elementen bewaard die herinneren aan de brouwerij, zoals de mouttoren, de markante fabrieksschouw en enkele muren.

Ben jij een erfgoedliefhebber?

Sluit je dan aan bij Open Monumenten!

Als lid zorg jij er mee voor dat we historische plekken restaureren en openstellen. In ruil voor jouw steun, krijg je toegang tot uitzonderlijke erfgoedplaatsen in Vlaanderen en geniet je korting en voordelen met je Open Monumentenkaart.